ΘΟΡΓΚΑΛ - Τελευταίες πινελιές...

Κι αυτά... Ο ΘΟΡΓΚΑΛ στην Ελλάδα (απ' τις Εκδ. ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ) φτάνει έως και τη "ΛΥΚΑΙΝΑ", όταν (πηγή: Βικιπαίδεια) μέχρι το 2006 είχαν εκδοθεί 13 ακόμη τεύχη, τουλάχιστον σε σενάριο VAN HAMME. Αυτόν τον τελευταίο, να πω την αλήθεια, τον έχω αδικήσει παντελώς! Δυστυχώς, συχνά υπερτιμούμε το οπτικό (ή ήχητικό) μέρος σε σχέση με το συγγραφικό, τόσο στα comics, στις κινηματογραφικές ταινίες, όσο και στα τραγούδια. Μόνο κατ' εξαίρεση, ξεχωρίζουμε κάποτε μερικούς. Εννοείται, όσοι από εμάς δεν έχουμε εντρυφήσει στην 9η Τέχνη - σαν κάτι απίστευτους, καμμένους μαλλιάδες, με αλλοπρόσαλα t-shirts, χωμένους σε κάτι ανήλιαγες comico-τρυπες, π' αν τους ρωτήσεις θα σου πουν ακόμη και τι ώρα πιάσαν τη μάνα του Frank Miller οι ωδύνες του τοκετού - αλλά διαβάζουμε από απλό μεράκι.

Κλείνοντας τον ελληνικό ΘΟΡΓΚΑΛ, μπορούμε μόνο να τραυλίσουμε. Για ένα τέτοιο μικρό διαμάντι, βλέπετε - κι ας ήμουν γενικά πικρόχολος, είναι το χόμπυ μου - δεν είναι εύκολο να περιγράψεις, με φτηνά λόγια, τις πολυδιάστατες αισθητικές αντηχήσεις στα κανάλια της αντίληψης και της μνήμης. Υπάρχει κάποιος, απ' όσους προχώρησαν βαθιά μέσα στο σύμπαν του Θόργκαλ, ο οποίος να μην έμεινε απόλυτα παραδωμένος στους άλλοτε μελαγχολικούς, άλλοτε ματαιόδοξους, μα πάντα τραγικούς ήρωες του Van Hamme; Να μην έμεινε αποσβολωμένος απ' τις μαγευτικές τοποθεσίες, στις οποίες μας μεταφέρει ο Rosinski ή στην όλο μαεστρία ανασύνθεση και μεταστοιχείωση της δράσης, από γραπτό σενάριο σε μια συμφωνία εικόνων;

Στην "ΑΑΡΙΣΙΑ", Rosinski και Van Hamme σε αρμονία, μας αποδεικνύουν ότι για να ξεδιπλώσουν το μεγαλείο τους, δεν απαιτείται ένα σχολαστικά δομημένο σενάριο εικοσιτριών φύλλων, αλλά επιτυγχάνουν το ίδιο αριστοτεχνικά σε μικρές, παραμυθικές ιστοριούλες, μερικών μόνο σελίδων. Σαν τα κρόσια ενός λεπτοδουλεμένου χαλιού, σφραγίζουν περιμετρικά τις μικρές πτυχές του θοργκάλειου σύμπαντος, ταυτόχρονα διακοσμώντας και πλουταίνοντας το σύνολο.

Από την άλλη, στο αριστουργηματικό "Ο ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΤΩΝ ΟΡΕΩΝ", οφείλουμε να αποδώσουμε όλες τις τιμές στον Van Hamme, ο οποίος συναρμόζει σε μια all-time-classic-must-read σύλληψη, την ακατανίκητη γoητεία των χρονικών παραδόξων με την τραγικότητα της ανθρώπινης ματαιοδοξίας. Δε χρειάζονται πολυάριθμοί στρατοί, τρανά παλάτια, καμαρωτοί ναοί. Μια ερειπωμένη καλύβα στη μέση ενός χιονισμένου πουθενά και τρεις μοιραίοι χαρακτήρες αρκούν, όταν η φαντασία και το μεράκι έχουν ρέντα!

Χωμένη σε μια γωνιά του χρόνου...

Πρωταγωνιστεί, επίσης, νεαρή (λαθρο)μετανάστρια
από την Κρήτη, με ακόρεστη διάθεση γι' άρμεγμα...

Δε γνωρίζω με ποιον τρόπο, ακριβώς, μπορεί να εξελίσσονται τα επόμενα τεύχη. Συμβαίνει συχνά, μεγάλα έργα να βουλιάζουν τελικά, κάτω απ' το ίδιο τους το βάρος, να κατακρημνίζονται μέσα στον εαυτό τους, αναμασώντας τα ίδια και τα ίδια, αναπαράγοντας την κοινοτοπία ή τη μετριότητα. Κάποια πράγματα, κάποτε πρέπει να κλείνουν τον κύκλο τους. Η ιδιαιτερότητα, ωστόσο, του ΘΟΡΓΚΑΛ είναι ότι έχει ανοιχτές πτυχές (ή πληγές) σε πολλαπλά επίπεδα - σε αυτό πιθανότατα να συμβάλλει η ιδιοφυΐα του Van Hamme -  ώστε θα μπορούσε άνετα να βγάλει αρκετά τεύχη ακόμη, δίχως το φόβο της φθοράς: η Ααρίσια έχει μόλις γεννήσει το 2ο παιδί της κι ακόμη δε γνωρίζουμε απολύτως τίποτα για τις πιθανές δυνάμεις του, όπως επίσης δεν γνωρίζουμε απολύτως τίποτα ούτε για την εξέλιξη του Γιολάν, ενώ τέλος η τύχη της Κρις Ντε Βαλνόρ αγνοείται ακόμη, κάπου σε μια μακρινή αμερικάνικη έρημο - που σημαίνει ότι είναι ένας χαρακτήρας ανοιχτός για μελλοντική χρήση.

Κάπου εδώ ολοκληρώνεται, προς το παρόν, η δική μου ενασχόληση με το ΘΟΡΓΚΑΛ. Αν κάποτε πέσει στα χέρια μου κάποιο από τα ανέκδοτα - στα ελληνικά - τεύχη, θα δω τι θα κάνω. Θα μου πείτε υπάρχει και η πειρατία. Στην ανάγκη ναι. Θα προσπαθήσω να το αποφύγω, καθώς ήδη εκτίθεμαι σκανάροντας ό,τι να 'ναι απ' τη ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ. Το έχω ξαναγράψει, όμως, ό,τι κάνω δε γίνεται για εμπορικούς λόγους - είναι φανερό φαντάζομαι, από τις μαλακίες που γράφω :) - αλλά πολύ περισσότερο αποτελεί και μιας μορφής διαφήμιση, για πάρτη τους. Ο χρόνος θα δείξει. Είναι πάντως γεγονός ότι, σε αντίθεση με τις κινηματογραφικές ταινίες ή τη μουσική, καμιάς τεχνολογίας οθόνη δεν έχει αντικαταστήσει ακόμη στην καρδιά και τις αισθήσεις μου την καθηλωτική επίδραση και την απέριττη ομορφιά του τυπωμένου χαρτιού.

ΘΟΡΓΚΑΛ - Οι Τοξότες...

Άμα λέω εγώ ότι άμα θέλει ο Rosinski μπορεί να κάνει θαύματα, αλλά βαριέται και τον παίζει, εσείς μου λέτε κολοκυθοκορφάδες...

Θαυμάσιος Rosinski!!!

Εξαιρετικός Rosinksi!!!

Σήμερα, έχει μόνο καλά λόγια. Εννοείται, πως είχα και λίγο φαρμάκι να στάξω, αλλά μετά την είδα αλλιώς κι είπα ασ' το βρε αδερφέ, δεν αξίζει τον κόπο, κοντοί ψηλοί, δυο μέτρα γης θα πάρουμε όλοι. Τα έχουμε ξαναπεί για τον Rosinski, μη γινόμαστε και κουραστικοί (όχι πως άμα είχα όρεξη δε θα γινόμουν).

Από το τεύχος αυτό ("ΤΟΞΟΤΕΣ" - Εκδ. ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ) και 3-4 τεύχη μετά, η ιστορία είναι απλά εκπληκτική και σε σημεία αριστουργηματική!!! Όσοι δεν έχετε τρέξει ακόμη στο περίπτερο, μην το κάνετε. Στο περίπτερο θα βρείτε τσίκλες και σερβιετάκια, αλλά ΘΟΡΓΚΑΛ δε θα βρείτε, γιατί είναι παλιός. Σε κανά μαγαζί με comics. Καλή διασκέδαση, παίδες και παιδούλες...

ΘΟΡΓΚΑΛ - Αλινοη-σίες...

Μικρό σημείωμα στο ΘΟΡΓΚΑΛ "ΑΛΙΝΟΗ" (Εκδ. ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ)...

Μάλλον, τό 'πιασα το νόημα! Ο Rosinski έχει χέρι ζωγράφου, περισσότερο από χέρι κομίστα. Συχνά, τα σχέδιά του μοιάζουν με πολύ καλά δουλεμένα προσχέδια, ενός ιδεατού πίνακα. Αυτά τα "προσχέδια" στέκονται, βέβαια, με περηφάνεια από μόνα τους, ωστόσο θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η τυπική χρωματική απόδοση ενός comic καταλήγει να τα αδικεί. Τολμώ να υποθέσω, λοιπόν, ότι ο Rosinski ως ζωγράφος θα ήταν (ή είναι) πιθανότατα εξαιρετικός. Στην αυξημένη ωστόσο ακρίβεια ή συνέπεια, που απαιτεί η γραμμή ενός comic - όπως έχω θίξει σε προηγούμενη ανάρτηση - εκδηλώνει εκνευριστική αστάθεια!

Θα είμαι λακωνικότατος. Πετάω το πυροτέχνημά μου και την κάνω...

Η ιστορία ξεκινάει με το παρακάτω εκπληκτικό καρέ. Ειλικρινά, από τις πιο λυρικές και πολλά υποσχόμενες εισαγωγές. Το χάζευα για πολλά δευτερόλεπτα, ήτοι χρόνος υπερβάλλοντας για comic. Απόλυτα ισορροπημένο θέμα μέσα στο καρέ, cinemascope διαστάσεις, αλλά το πλέον ιδιοφυιές: ένα απαράμιλλο πάντρεμα κίνησης και στατικότητας. Μια βαθιά ανάσα, που πάγωσε κατάστηθα ή κοντοστάθηκε αμήχανα, κάπου ανάμεσα σε μια μελαγχολική γαλήνη και μια προοικονομηθείσα απειλή.

Μαγεία από κάθε άποψη και κάτοψη!!!

Κι ωστόσο, 19 σελίδες μετά, ΣΚΑΤΑ και πάλι ΣΚΑΤΑ!!! Καταλήγουμε να κοιτάζουμε το παρακάτω ξέρασμα!!! Θα μου πείτε, 1-2 καρέ, χαλάρωσε! Μην απατάστε ελεεινοί αναγνώστες: ολόκληρη η σελίδα 22 φλερτάρει με τη χωματερή. Και πάλι γραπώνεστε απ' την ύστατη ελπίδα: μήπως κακόβουλα επέλεξα την εξαίρεση, γιατί έχω ψυχολογικά που δε θήλασα μικρός;; Ναι δεν έχετε άδικο: ανάμεσα στα μη χείροντα, αποτελεί εξαίρεση ν' ανακαλύπτεις το χείρον.

Αηδία από κάθε άποψη και κάτοψη!!!

Η τυπωμένη σε φτηνό, βδομαδιάτικο χαρτί κρεμ-καραμελέ κι εντελώς παραμελημένη ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ με το ΛΟΧΑΓΟ ΜΑΡΚ, δεν είχε ξεπέσει ποτέ σε τόση σχεδιαστική φθήνια. Ίσα-ίσα, που διατηρούσε σταθερά το ίδιο επίπεδο, απ' το πρώτο έως και το τελευταίο καρέ (ό,τι επίπεδο κι αν ήταν αυτό). Αυτό το εμετικό ξεπούλημα, όμως, η μόνη πιθανότητα να το συναντήσεις αλλού είναι είτε (α) σε εικονογραφήσεις σχολικών βιβλίων, ενίοτε και της Παλαιάς Διαθήκης, είτε (β) σε τίποτα ερασιτεχνικούς διαγωνισμούς comic, από ταλαντούχους πιτσιρικάδες 15 ετών, είτε τέλος (γ) πουθενά αλλού! Στην περίπτωση, πάλι, που ευθύνεται κάποιος επιπόλαιος βοηθός, ο οποίος κατέληξε από λάθος βιογραφικό στο εργαστήρι του καλλιτέχνη, εύχομαι να έχει πλέον απολυθεί ο ίδιος και οι απόγονοί του, μέχρι και τη 13η γενεά. Αν κάποιος αδυνατεί να συνειδητοποιήσει, αυθορμήτως κι ασκαρδαμυκτί, την ως άνω καταφανέστατη σχεδιαστική αφόδευση, περιττό να τον βοηθήσουμε εμείς, περεταίρω. Ας ψοφήσει πλήρης κι αγνός, μες στη μακαριότητά του (αλλά ας αγοράσει το comic, γιατί δεν παύει να είναι συνολικά ενδιαφέρον κι ας είναι από τις μετριότερες δουλειές του Rosinski).

Ατουταλέρ...

SONY AEGIRSSON...

Το καταξιωμένο δεν έχει χρεία κριτικής, μήτε θετικής, μήτε ενάντιας. Από την άλλη πάλι κι εμάς τι μας νοιάζει;; Κριτικάρουμε όχι γιατί πρέπει ή γιατί είναι σωστό, ούτε καν γιατί το επιθυμούμε. Κριτικάρουμε, απλά και μόνο, γιατί μπορούμε και γιατί είμαστε αρκετά αγνοί κι αυθόρμητοι, ώστε να το κάνουμε! Αμ πώς, αφού κι εφόσον!

Α ναι, για το comic τώρα! Τι να πρωτοπεί κανείς;! Δεν υπάρχουν λόγια ικανά ή επαρκή, για τη μαγεία με την οποία μπολιάζονται αισθήσεις και ψυχή, από το ρομαντικό νατουραλισμό και τα μελαγχολικά σενάρια του ΘΟΡΓΚΑΛ. Σ' έναν κόσμο που μαστίζεται από τα πάθη του, η εσωτερικότητα ενός ξεχωριστού ανθρώπου, ο οποίος αναζητά ν' αποτραβηχτεί σε μια γαλήνη ανέφικτη, απεικονίζεται με μια μαεστρία μοναδική. Ο Θόργκαλ, ως "ΠΑΙΔΙ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ", γήινος μόνο στην υπηκοότητα, συνιστά την υπέρτατη αλληγορία: ένα πλάσμα, που - σαν τη μύγα μες στο γάλα - ονειρεύεται την ελευθερία, καταμεσής μιας κοινωνίας άπληστης και σαρκοφάγας, δε μπορεί να είναι του κόσμου τούτου, δε μπορεί να είναι άνθρωπος όμοιος με τη φάρα των ανθρώπων.

Βλέπετε; Είναι πολύ εύκολο να παρασυρθεί από λυρισμούς, σαν πιάσει κανείς να μιλά για Θόργκαλ. Να προσγειωθούμε λοιπόν, σιγά σιγά, σε πιο συγκεκριμένη καλλιτεχνική εξέταση αυτού του εξαιρετικού, εν γένει, comics-ικού αντιπροσώπου.

Ας είμαστε ευθείς κι ειλικρινείς, κάτι που είναι φυσικά υπεράνθρωπο - αν όχι απάνθρωπο. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι στις μαγικές εικόνες του Θόργκαλ υφέρπει μια εγγενής αντίφαση. Συμβαίνει περίπου αυτό που συμβαίνει, καθώς παρατηρεί κανείς κάποια ηλεκτρονικά παιχνίδια (πχ. SKYRIM). Από πολύ κοντά, αν σταθείς δηλαδή στις λεπτομέρειες, πιθανότατα να βρεις πως υστερούν στα σημεία. Αν όμως, παρ' όλα αυτά, πισωπατήσεις ένα βήμα και πιάσεις να χωρέσεις στο νου σου τη μεγάλη εικόνα, το όλον, το γενικότερο αίσθημα τότε δεν είναι τίποτα λιγότερο από μεγαλειώδες. Όμοια κι ο Θόργκαλ. Στη σχεδιαστική λεπτομέρεια συχνά διακατέχεται από εκείνη την αμεσότητα - θέλετε τη "ρευστότητα" - που παρουσιάζει ένα καλοδουλεμένο προσχέδιο: καλοδουλεμένο μεν, προσχέδιο δε. Με άλλα λόγια, αναρωτιέσαι ενίοτε: Θεέ μου, τι χαραμοφάης! Τούτο δω πώς διάολο τό 'φτιαξε έτσι;; Εδώ πάλι, τι έγινε; Ξέμεινε από μελάνι κι ήταν σαββατοκύριακο; Κατουριότανε, αλλά τον είχε πιάσει μανία να τελειώσει τη σελίδα;; Χεζότανε και το 'χε πάρει μαζί του;; Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου! Παρ' όλα τα προηγούμενα, ωστόσω, άμα σταθείς στο ευρύτερο αίσθημα - το οποίο μεταφέρεται άλλοτε από αυτόνομα καρέ κι άλλοτε από την αφηγηματική ροή - τότε όχι μόνο δε μένεις απογοητευμένος, παρά αντιθέτως μένεις σαστισμένος κι ενεός, με τη γνάθο σου οργωμένη ποταμούς και καταρράκτες αγνών σίελων και πτύελων.

Η "Η ΜΑΥΡΗ ΓΑΛΕΡΑ" (Εκδ. ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ) είναι μια δημιουργία, που εκτινάσσει την τέχνη του κόμικ στα ύψη εκείνα, που του αξίζει! ΤΕΧΝΗ ΥΠΕΡΟΧΗ, ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΕΧΝΗ!!!! Σενάριο εφάμιλλο μιας ήσσονος τραγωδίας, εκπληκτικό σκίτσο και χρωματισμοί. Πρόχειρα, παραθέτω εδώ ένα δείγμα της εξαιρετική τέχνης. Ο ROSINSKI, στο μεσοδιάστημα όπου ο ήρωας εγκαταλείπει μια μικρή γιορτή, έως και την πρώτη αφορμή που θέτει την πλοκή ξανά σε κίνηση, βρίσκει την ευκαιρία και αφιερώνει ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΕΛΙΔΑ, μόνο και μόνο, για να ξεδιπλώσει την άριστη ικανότητά του στο πενάκι. (Παρένθεση: και όχι μόνο, όσο το σκέφτομαι. Το μεγαλείο αυτό αντικατοπτρίζεται συνειρμικά και στον ίδιο τον ψυχισμό του ήρωα. Τρέχει και γελάει σαν μικρό παιδί, γιατί βρίσκεται πια στο καθαυτό στοιχείο του: τη φύση και την ελευθερία. Με άλλα λόγια, δεν πρόκειτα για στείρο καλλιτεχνικό φανφαρονισμό, αλλά για δοκίμιο πλήρες περιεχομένου). Κι είναι επίσης αληθές, ότι στο σημείο αυτό δε μπορεί να βρει κανείς ΟΥΤΕ ΕΝΑ σχεδιαστικό ψεγάδι, παρά μόνο μαγεία και τελειότητα. Που σημαίνει ότι ο κατεργαράκος, άμα θέλει (και δεν κατουριέται) μπορεί!

Πάρε τέχνη να 'χεις, να τρώει η μάνα και του παιδιού να μη δίνει!!!

Οπότε, θα μου πείτε "τι ζόρι τραβάς, ρε φίλε, λοιπόν"; Ζόρι κανένα, καθώς τραβώ ένα σωρό άλλα πράγματα και δεν ευκαιρώ. Ωστόσο, δε μπορώ να κρατηθώ και να μην κάνω ένα-δύο παρατηρήσεις.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 1

Αυτός ο Rosinski έχει, συχνά, μια κακή συνήθεια να τραβάει γραμμές όπου να 'ναι και να "μπουκώνει" το σκίτσο με σκιάσεις, εκεί που δε χρειάζονται απαραίτητα, καθιστώντας το σκίτσο "δυσανάγνωστο". Για παράδειγμα, παρακάτω...

Στο 1ο καρέ βλέπουμε το πρόσωπο ενός ήρωα, απ' τη μεριά, που χτυπάει ο ήλιος. Σκίτσο σίγουρο, φωτεινό, όμορφο, γραμμή καθαρή. Στο 2ο καρέ (αμέσως επόμενο και στο κόμικ) βλέπουμε τους δύο συνομιλητές από την αντίθετη μεριά, οπότε οκ, είναι απολύτως λογικό να περιμένουμε σκιές. Εκείνο, που δεν είναι λογικό, είναι να περιμένουμε ΤΟΣΕΣ σκιές! Ρε φίλε, πώς το παίρνεις το μελάνι; Στα τρία ένα δώρο;; Για βάστα λίγο! Έπιασε εκεί το πενάκι, σκιές από εδώ, γραμμές από 'κει, έλεος! Ο μόνος τρόπος να δικαιολογηθούν όλες αυτές οι σκιάσεις, έτσι σιχαμερά όπως έχουν απλωθεί, είναι από πιθανές αντανακλάσεις περιβάλλοντων αντικειμένων. Αλλά ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΛΟΓΟΣ, ούτε σεναριακός, ούτε σχεδιαστικός, να προχωρήσει κανείς σε μια τέτοια σύλληψη ή αντίληψη (όπως πχ. αν οι ήρωες βρίσκονταν χωμένοι μέσα σε κανένα κρυστάλλινο σπήλαιο ή έστω σε κάποιο κλειστό χώρο με ανοιχτή πόρτα στα ζερβά και αναμμένο τζάκι στα δεξά! Αν προσθέσει κανείς και την αντίθεση, σε σχέση με το αμέσως προηγούμενο, εξαιρετικά καθαρό σκίτσο, αυτό που καταφέρνει τελικά εδώ ο Rosinski είναι να μας δώσει την αίσθηση μιας μουτζούρας και μισής.

Μουτζούρα, μουτζούρα! Χαχα!! Ο Rosinski έκανε μουτζούρααα!!!

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 2η

Το άλλο θέμα με τον καλλιτέχνη, είναι η συχνή ασυνέπεια στην απεικόνιση φυσιογνωμιών. Σε βαθμό, που αναρωτιέσαι για την ταυτότητά τους. Ευτυχώς, που οι βρωμύλοι φοράνε συνεχώς τα ίδια ρούχα και δεν είχε εφευρεθεί ακόμη το χρωμοσαμπουάν, διαφορετικά θα είχαμε σοβαρά προβλήματα! Φυσικά, έχει ένα πάρα πολύ καλό άλλοθι: οι ήρωες του Rosinski είναι φοβερά εκφραστικοί, τα πρόσωπα και τα μάτια τους, γεμάτα συναίσθημα και ένταση, είναι μικρές εκρήξεις κόσμων και αβυσσαλέες δίνες ωκεανών! Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το πενάκι αφιερώνεται συχνά σε υπερβολικές εκφράσεις ή γκριμάτσες, κάπου-κάπου γκροτέσκες, οι οποίες αλλοιώνουν υπερβολικά τα χαρακτηριστικά των ηρώων. Δε λέω, δεκτό! Κι ωστόσο κάτι...κάτι με χαλάει! Για παράδειγμα, στην παρακάτω τετράδα καρέ, το μελαχροινό κορίτσι (Σάνια, το βαφτιστικό της) είναι παντού το... μελαχροινό κορίτσι. Υποτίθεται, δηλαδής, ότι και στις τέσσερις περιπτώσεις χαζεύουμε την ίδια φάτσα. Κολοκύθια με τη ρίγανη, ούτε καν όμως! Ούτε ασυμπτωτικά! Στο 1ο καρέ κοιτάζουμε ένα χαζοχαρούμενο κοράσιο 6ης Δημοτικού, στο 2ο καρέ ένα φίνο γκομενάκι στα γεμάτα 16-17 του, στο 3ο η Σάνια μοιάζει περισσότερο με το Θόργκαλ στα νιάτα του (και μάλιστα, άμα τω πέρατι του πρώτου επιτυχημένου αυνανισμού - προφανώς, αριστερόχειρ), ενώ στο 4ο και τελευταίο καρέ - για κάποιο σκοτεινό και διεστραμμένο λόγο - μου φέρνει κάτι σε Όλιβερ Τουίστ, από Κλασικά Εικονογραφημένα. (Κατοπινή σημείωση: Όποιος συνεχίσει και στο επόμενο τεύχος "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΚΙΕΣ", θα τραβάει τα μαλλιά του με αυτά που θα δει! Πλήρης ασυναρτησία!!) .

Υ.Γ. [1] - Ν' αγοράσετε το κόμικ, καραγκιόζηδες! Οι σκιτσογράφοι δεν είναι ηθοποιοί του Χόλιγουντ, να χέζονται στα τάλαρα! Μην κοιτάτε τον Miller, που την έχει δει και σκηνοθέτης και ηλεκτρολόγος και δεν ξέρω-γω τι άλλο.

Υ.Γ [2] - Να ζητήσω συγγνώμη κι απ' τη ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ, που σκανάρω δίχως άδεια. Δεν έχω κανά συμφέρον, αλλά τα κάνω όλα αυτά από αγνό μεράκι και χόμπι. Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο. Και στο κάτω-κάτω κάνω και διαφήμηση. Γι' αυτό σας παρακαλώ μη με μηνύσετε, γιατί δεν έχω λεφτά ούτε να ζήσω, όχι για δικηγόρους και τέτοια. Κάντε μου αν θέτε καμιά παρατήρηση και θα τα αποσύρω, αμέσως. Εναλλακτικά πάλι, αν επιθυμείτε, θα μπορούσα να σιτίζομαι εις το Πρυτανείον, προκειμένου να συνεχίσω να γράφω.